Het verhalen van naheffingen op zzp’ers: wat kan wel en wat kan niet?
Sinds 1 januari 2025 controleert de Belastingdienst actief op schijnzelfstandigheid. Voor dit kalenderjaar geldt nog een zogenoemde zachte landing: bij een eerste constatering volgt doorgaans een waarschuwing en ziet de fiscus af van boetes, mits de opdrachtgever aantoonbaar meewerkt aan herstel. Er is bovendien geen terugwerkende kracht tot vóór 2025, behalve bij kwaadwillendheid. Toch kunnen al in 2025 loonheffingen worden nageheven als sprake blijkt van een dienstverband. Die naheffing treft in beginsel de opdrachtgever, omdat de opdrachtgever de inhoudings- en afdracht plichtige is.
In dat kader rijst de volgende vraag: kan en mag een opdrachtgever de fiscale nagevorderde bedragen (naheffingen) en eventuele boetes op de zzp’er verhalen? In dit artikel staan wij stil bij de toelaatbare verhaalsmogelijkheden.
Wat mag wél op de zzp’er worden verhaald?
Zowel de loonbelasting als de premie volksverzekering mogen in theorie op de zzp’er worden afgewenteld, maar slechts onder strikte voorwaarden. De opdrachtgever moet vóórdat de aanslag van de Belastingdienst onherroepelijk wordt, bij de inspecteur verzoeken om geen eindheffing toe te passen en de benodigde gegevens aanleveren. Slaagt dit tijdige verzoek, dan legt de Belastingdienst een ‘gewone’ naheffingsaanslag op waarvan het loonbelastingdeel verhaalbaar blijft. De zzp’er kan deze belasting en premies dan verrekenen met de verschuldigde inkomstenbelasting. Uiteraard geldt hierbij het uitgangspunt dat de loonheffing alleen in die gevallen op de zzp’er kan worden verhaald, indien contractueel is overeengekomen.
Wat mag níet worden verhaald?
Verhaal op de premies werknemersverzekeringen (WW, WIA e.d.) en op de inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet is wettelijk verboden, ongeacht welke contractuele vrijwaring partijen in een overeenkomst hebben opgenomen. Een beding dat dit toch beoogt is nietig en bindt dus geen van beiden. Evenmin kan een vergrijp- of verzuimboete worden doorgeschoven. Zo’n sanctie is namelijk gericht op het verwijtbare gedrag van de opdrachtgever en kent daarom een ondeelbaar karakter. Pogingen om dit te omzeilen met een contractuele “schadevergoeding” van vergelijkbare hoogte houden in een procedure waarschijnlijk geen stand. Voor de btw-component is het nog niet duidelijk of deze op de zzp’er kan worden verhaald.
Risico’s wanneer u afspreekt dat u zult verhalen
Als de vrijwaringsclausule in de overeenkomst nietig is, betaalt de opdrachtgever alsnog het volle bedrag, die niet verhaald kan worden. Verzuimt u daarna de verhaalbare loonbelasting en premie volksverzekeringen daadwerkelijk op de schijnzelfstandige te verhalen, dan kwalificeert het niet verhaalde bedrag als loon in natura. Dit voordeel wordt gebruteerd, waardoor het in theorie denkbaar is dat opnieuw loonheffing verschuldigd kan zijn. Ook kan de zzp’er in een procedure vernietiging van het onredelijke beding vorderen, met alle proceskosten van dien.
Risico’s wanneer u géén verhaal afspraken maakt
Laat u een contractuele verhaalsmogelijkheid achterwege, dan draagt u als opdrachtgever het volledige financiële risico van een latere correctie. Het gaat dan niet alleen om loonbelasting, maar ook om de niet-verhaalbare werknemerspremies en de Zvw-bijdrage. Daarbovenop loopt u arbeidsrechtelijke risico’s: de schijnzelfstandige kan loon bij ziekte, vakantiedagen, onder cao vallende toeslagen, eventuele pensioenafdracht en ontslagbescherming claimen. Ook het pensioenfonds kan premies met terugwerkende kracht vorderen. Kiest u voor volledige eigen draagkracht, dan is het dus van belang de arbeidsrelatie vooraf grondig te toetsen en eventueel tijdig om te zetten in een arbeidsovereenkomst.
Afweging en aanbeveling
Het voorgaande laat zien dat verhaalsmogelijkheden slechts binnen een smalle bandbreedte toelaatbaar is. Een clausule die uitsluitend het verhalen van loonbelasting faciliteert, werkt alleen wanneer vooraf het eindheffingsregime is uitgesloten en tijdig alle gegevens aan de Belastingdienst zijn verstrekt. Alles daarbuiten (denk hierbij aan: premies werknemersverzekeringen, Zvw-inhouding, boetes en mogelijk ook btw) blijft bij de opdrachtgever hangen, ongeacht wat er op papier staat.
Om risico’s te beperken is en blijft de aanbeveling om vóór de start van de opdracht een grondige kwalificatie- en ondernemerschapsanalyse uit te voeren, de feitelijke werksituatie periodiek te checken en bij twijfel tijdig vooroverleg met de Belastingdienst te voeren. Juist nu 2025 nog een overgangsjaar is, ligt hier een kans om de (arbeids-)relatie duurzaam in te richten voordat handhaving structureel strenger wordt. Disclaimer: schakel ook altijd met een fiscalist / accountant om de (fiscale) risico’s voor het bedrijf in kaart te brengen.
Hulp nodig? Uiteraard denken en/of kijken de advocaten van Snijders Arbeidsrecht graag met u mee!

