073 720 02 00

Algemene beginselen van behoorlijk bestuur

Bijgewerkt op Geen categorie

De algemene beginselen van behoorlijk bestuur (abbb) worden ook wel de spelregels van het bestuursrecht genoemd. De abbb zijn geschreven en ongeschreven spelregels waaraan de overheid zich moet houden. Om welke beginselen het gaat en wanneer u een beroep kunt doen op de algemene beginselen van behoorlijk bestuur legt mr. Annemarie Posset hieronder uit.

Behoorlijk bestuur

In zijn algemeenheid geldt dat de overheid zich behoorlijk moet gedragen richting burgers, bedrijven en organisaties. Er moet sprake zijn van behoorlijk bestuur. In het bestuursprocesrecht heeft dit in de loop van de jaren geleid tot een set algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Met de inwerkingtreding van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) in 1994 is een aantal van deze beginselen ‘gecodificeerd’. Dat betekent dat ze in de Awb zijn opgenomen en dus geschreven rechtsregels zijn geworden. Het motiveringsbeginsel, het verbod van detournement de pouvoir en het evenredigheidsbeginsel zijn voorbeelden van algemene beginselen van behoorlijk bestuur die zijn opgenomen in de Awb.

Een deel van de abbb is niet opgenomen in de Awb en zijn derhalve ongeschreven rechtsregels. Het beginsel van fair play, vertrouwensbeginsel en rechtszekerheidsbeginsel zijn voorbeelden van ongeschreven algemene beginselen van behoorlijk bestuur.

Formele en materiële abbb

Binnen de algemene beginselen van behoorlijk bestuur wordt een onderscheid gemaakt in formele en materiële beginselen. De formele beginselen hebben betrekking op de formele kant van de besluitvorming en het overheidshandelen. Voorbeelden van formele abbb zijn het zorgvuldigheids- en rechtszekerheidsbeginsel.

De materiële beginselen hebben betrekking op de inhoud van besluiten die de overheid neemt. Het vertrouwensbeginsel en gelijkheidsbeginsel zijn voorbeelden hiervan.

Wanneer beroep doen op algemene beginselen behoorlijk bestuur

Vertrouwensbeginsel

Behoorlijk bestuur betekent dat de overheid gewekte verwachtingen moet waarmaken. Er wordt dan ook zeer vaak een beroep gedaan op het vertrouwensbeginsel. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) heeft op 29 mei 2019 een interessante uitspraak gedaan over een succesvol beroep op het vertrouwensbeginsel (ECLI:NL:RVS:2019:1694). Een beroep op het vertrouwensbeginsel moet, aldus de Afdeling, voortaan worden beoordeeld aan de hand van drie stappen die moeten worden doorlopen/ vragen die moeten worden beantwoord:

STAP 1: Het moet gaan om een toezegging of een uitlating die de burger mag opvatten als een toezegging.

STAP 2: Deze toezegging moet zijn gedaan door het bestuursorgaan zelf of door een persoon van wie de burger redelijkerwijs mocht aannemen dat die de huidige opvattingen van het bevoegde overheidsorgaan weergaf.

STAP 3: De rechter moet een afweging maken tussen de belangen van de persoon aan wie de toezegging is gedaan, de belangen van derden (zoals omwonenden of concurrenten) en de belangen van de samenleving.

De rechtsvraag wanneer een geslaagd beroep kan worden gedaan op het vertrouwensbeginsel is een essentiële en komt vaak voor. Op dit algemene beginsel van behoorlijk bestuur wordt namelijk, zoals gezegd, zeer vaak een beroep gedaan. Met deze uitspraak is er meer inhoud gegeven aan de mogelijkheden voor een beroep op het vertrouwensbeginsel.

Gelijkheidsbeginsel

Kort gezegd betekent het gelijkheidsbeginsel dat gelijke gevallen, gelijk moeten worden behandeld door de overheid. Omdat gevallen zeer zelden 100% gelijk zijn, is een geslaagd beroep op het gelijkheidsbeginsel lastig.

In de uitspraak van de Afdeling van 6 maart 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:694) slaagde het beroep op het gelijkheidsbeginsel wel.

Wat was er aan de hand? Appellanten verkochten fruit van hun bedrijf in een zogenaamd ‘fruitstalletje’ langs de weg. Deze verkoop was in strijd met de bestemming ‘Verkeer’ die ter plaatse gold. Het college was derhalve bevoegd om handhavend op te treden. Appellanten waren het daar niet mee eens en kwamen uiteindelijk bij de Afdeling terecht. Daar deden zij een beroep op het gelijkheidsbeginsel. Zij betoogden dat in de omgeving in het oogstseizoen veel fruitstalletjes aanwezig zijn waartegen het college niet handhavend optreedt, zodat het gelijkheidsbeginsel is geschonden. Het college kon geen verklaring geven voor het feit dat in andere situaties niet wordt opgetreden. Daarom achtte de Afdeling het optreden tegen het fruitstalletje van appellanten in strijd met het gelijkheidsbeginsel.

Snijders Bestuursrecht voor advies

Heeft u een geschil met de overheid en vindt u dat er geen sprake is van behoorlijk bestuur, of dat zelfs de algemene beginselen van behoorlijk bestuur zijn geschonden? Neem contact met ons op en wij zoeken het voor u uit!

Vraag & antwoord

Veelgestelde vragen

Nee. Indien uw zaak op toevoegingsbasis behandeld kan worden, kunt u het beste contact opnemen met het Juridisch Loket. Zij helpen u bij het vinden van een advocaat die op deze basis werkt.

De gemiddelde werving en selectie fee in Nederland ligt tussen de 20% en 30% van het bruto jaarsalaris (inclusief vakantiegeld en overige emolumenten). De exacte hoogte is afhankelijk van de complexiteit van de zoekopdracht, de branche en de schaarste op de arbeidsmarkt.


Lees meer

Dit ligt natuurlijk helemaal aan de behoefte die u binnen uw organisatie heeft. Bent u op zoek naar een tijdelijke vervanging van een vaste medewerker? Heeft uw organisatie op dit moment te maken met een fusie/overname of een andere vorm van transitie? Gaat u een nieuw product of dienst in de markt zetten? Oftewel heeft uw organisatie op dit moment behoefte om op korte termijn en voor een bepaalde periode op zoek naar gespecialiseerde juridische kennis dan is detachering voor u de beste oplossing.

Bent u op zoek naar een vaste oplossing ter uitbreiding van uw juridische afdeling? Is uw organisatie op het punt belandt dat een eigen juridische afdeling wenselijk is? Dan is voor u werving & selectie van een vaste medewerking de beste oplossing.

Christel Gevers, senior managing consultant, komt graag bij u langs om met u uw organisatie en uw juridische behoefte te bespreken zodat we voor u de juiste oplossing en aanpak kunnen bespreken.

Bent u op korte termijn op zoek naar juridische professionals voor een Interim opdracht of juist op basis van werving & selectie? Bij Snijders Interim bent u aan het juiste adres. Bij Snijders Interim Community zijn de beste juridische professionals uit de markt aangesloten. Of u nu op zoek bent naar een jurist, advocaat, Legal Counsel of bedrijfsjurist op junior, medior of senior level, wij staan u graag bij in uw zoektocht. Laat het ons weten en we komen graag bij u op bezoek om onze dienstverlening verder toe te lichten

Wie stelt moet bewijzen, dat is de hoofdregel van ons burgerlijk procesrecht. Maar wat nu als u een geschil heeft met een andere partij maar u uw stellingen niet (voldoende) kunt onderbouwen? U kunt dan een verzoek indienen tot het houden van een voorlopig getuigenverhoor met als doel het vergaren van extra informatie en bewijs.


Lees meer

Veel werkgevers stellen internet en e-mail aan werknemers ter beschikking. Werknemers gebruiken dat namelijk bij het verrichten van hun werkzaamheden. Soms gebruiken werknemers echter dat internet en die e-mail (tijdens werktijd) voor tal van andere activiteiten, variërend van het lezen van privé e-mail tot het bekijken van pornofilmpjes.


Lees meer

Regelmatig worden wij met de vraag geconfronteerd of een uitlener de door hem aan een ander ter beschikking gestelde werknemers, zoals uitzendkrachten of een gedetacheerde werknemers, kan verbieden om bij de inlener in dienst te treden of dat op een andere manier kan belemmeren. Wij geven antwoord.


Lees meer

Regelmatig stellen werkgevers vragen over de, sinds 1 januari 2015 geldende, aanzegverplichting. De meest gestelde vragen en de antwoorden daarop volgen hieronder.


Lees meer

Als u een geldvordering heeft op een wanbetaler, kunt u beslag laten leggen op een bankrekening. Dat kan door een advocaat te vragen om dit te doen. Alleen advocaten (en dus niet deurwaarders) mogen aan de rechtbank toestemming vragen om conservatoir beslag te leggen.


Lees meer
Lees alle FAQ's
Wij scoren gemiddeld een 8,9 op basis van 54 referenties
Wij scoren gemiddeld een 8,9 op basis van 54 referenties